Opvang? Opvang!

De vraag naar opvang is de afgelopen jaren drastisch gestegen. Steeds meer gezinnen gaan met 2 fulltime werken, en dat is niet altijd een keuze... De opa's en de oma's van vandaag zijn daarnaast ook een stuk actiever dan vroeger: nu gebeurt het vaker dan vroeger dat oma en opa andere plannen hebben dan babysitten op de kleine. Tot slot hoeft men kinderopvang ook nog nauwelijks te laten voor de prijzen. Die vallen zeer goed mee en zijn trouwens ook in te brengen bij de belastingen. Kinderopvang is dus zeker geen kwestie meer van "niet kunnen zorgen voor", maar meer een bewust kiezen voor opvang. Opvang heeft zoveel meer te bieden dan 's middags een bordje eten voorzien voor je kindje terwijl je weg bent. In een opvang kan een kind een heleboel leren: door leeftijdsgenootjes met elkaar te zien werken, door jongere kinderen te zien werken met elkaar én door oudere kinderen te zien omgaan met elkaar. Ze leren regels, normen en beperkingen kennen en aanvaarden. Ze leren omgaan met elkaar, delen, troosten, omgaan met diversiteit, luisteren, keuzes maken, zich uitdrukken, wachten, respect hebben, helpen, zich alleen en in groep bezighouden, overleggen, samenspelen en werken...  En dat is heel wat!

Er zijn verschillende soorten opvang waar u kunt voor kiezen: een aangesloten onthaalouder, een zelfstandig onthaalouder, een erkend kinderdagverblijf (KDV), een zelfstandig kinderdagverblijf (KDV) of mini creche (MC) en een buitenschoolse kinderopvang (BKO). Hoewel ze elk hun typische eigenschappen hebben, zijn de prioriteiten natuurlijk van elk type opvang hetzelfde: flexibiliteit, individualisering, stimulering, structurering, stimulans tot zelfstandigheid, bewegingsvrijheid en veiligheid.

Betekent flexibele opvang dan dat de opvang zich ten allen tijde moet aanpassen naar de behoeften van de ouders? Neen, zoiets kan ook niet verwacht worden. Flexibele opvang betekent wel dat de opvang zich bewust is van de noden van de ouders en bereid is om daarop in te spelen. Verder betekent flexibele opvang ook dat die vrij is om al dan niet vb zieke kinderen op te vangen. Onder individualisering verstaat men de individuele aanpak bij de kinderen. Stel: Noah is nog helemaal niet moe als het middagdutjesuur aangebroken is. Wanneer de opvangvoorziening individualiserend gericht is, kan zij ervoor kiezen om het kind nog enige tijd te laten spelen totdat het kind moe is. Maar dat betektn evenzeer dat de opvang materialen aanreikt die gericht zijn naar de leeftijd en mogelijkheden van het kind.  Onderstimulering verstaan we dan weer de stimulans tot vb de ontwikkeling. Een opvang heeft ook de taak om de ontwikkeling van het kind te stimuleren. Dat kan op allerlei verschillende manieren zoals vb het aanreiken van speelgoed waarbij de taalontwikkeling gestimuleerd wordt.  Structurering betekent dat er een bepaald dagritme en/of structuur wordt gebruikt. Kinderen hebben er grote baat bij om een vast ritme te hebben: in een opvang is het absoluut aan te raden om met dergelijke schema's te werken: vooral omdat het hier over meerdere kinderen gaat. Het belang van structuur en ritme ligt bij het feit dat het kind ten allen tijde weet wat er komt. Zelfstandigheid is een zeer groot pluspunt, en dat wordt ten volle aangeleerd in een opvang. Zelfstandigheid is in geen geval hetzelfde als het kind aan z'n lot overlaten. Het is wél de bedoeling dat het kind zelf leert dingen te ondernemen (met de verzorgende spreken, het jasje aandoen,...), zichzelf bezig te houden,... Bewegingsvrijheid betekent de mogelijkheid die een kind krijgt om te ondernemen en ontdekken. Bewegingsvrijheid stimuleert z'n eigenwaarde, zelfbeeld, zelfvertrouwen, creativiteitsinzicht, fantasievermogen... Wat heeft het voor nut dat je alles verbied wat een kind wenst te ondernemen? Veiligheid moet primeren, maar er moet zowiezo een zekere mogelijkheid bestaan voor het kind om zich te ontplooien. Tot slot staat veiligheid garant voor een veilige omgeving voor het kind (van de slaapzaal tot het speelgoed, tot de voeding...) , veilige handelingen door en voor het kind (kindje niet alleen laten op de luierkussen vb),...

Zoals ik eerder vermeldde, zijn er verschillende types opvang. Laat me beginnen bij de onthaalmoeders. (OM) Er zijn 2 soorten onthaalmoeder: zelfstandige onthaalmoeders (bepalen zelf de prijs en moeten zelf alles regelen) en een aangesloten onthaalouder (de prijs ligt hier wettelijk vast en houdt rekening met het inkomen van de ouders. Bovendien werkt deze onthaalouder samen met specifieke instellingen voor het runnen van de opvang).  Een onthaalmoeder vangt kinderen in een huiselijke omgeving op. Deze mag niet meer dan 8 kinderen ter gelijke tijd opvangen: dat zorgt voor een individuele aanpak.  De onthaalmoeder is vrij in de keuze om al dan niet kinderen met een specifieke zorgbehoefte op te vangen (ziekte, handicap, anderstaligheid...) Er zijn ook kinderdagverblijven: (KDV) erkende of zelfstandige kinderdagverblijven (en mini creches). Hier werkt ook het erkende kinderdagverblijf samen met instellingen om de opvang te runnen en ligt de prijs wettelijk vast. Bij een zelfstandig kinderdagverblijf bepaald de verantwoordelijke zelf de prijs en is hij/zij volledig zelfstandig.  Kinderdagverblijven bezitten speciaal ingerichte ruimtes voor de opvang van de kinderen en bestaat uit een pak meer kinderen: van 23 tot wel 100 kinderen (1 begeleider per 7 kleine kinderen). De kinderen worden in leefgroepen ingedeeld en krijgen hun vaste begeleider(s). De begeleiders in het kinderdagverblijf zijn specifiek opgeleid om met kinderen om te gaan. Het is een vrije keuze van het kinderdagverblijf en de mini creche om al dan niet kinderen op te vangen met een specifieke zorgbehoefte. Een minicreche (MC) lijkt sterk op een kinderdagverblijf met dat verschil dat een mini creche maximum 22 kinderen mag opvangen en áltijd zelfstandig is. Zowel de MC als het zelfstandig KDV bepaald zelf de prijs: zij kunnen net als erkende opvangcentra een attest afleveren voor de fiscale aftrekbaarheid van de kostprijs.

• Wat moet ik doen als een kind me “waarom” vraagt, of uitleg vraagt?




•  Een kind stelt deze vragen om zijn wereld te ontdekken. Hij is geïnteresseerd in grote-mensen-zaken en wil dat ook laten blijken. Het belangrijkste bij die vragen is, dat er eerlijk geantwoord wordt. Weet mama of papa het niet, dat is geen schande: daaruit blijkt dat ook mama en papa niet onfeilbaar zijn. Antwoorden als “jij bent daar nog veel te klein voor” zullen de nieuwsgierigheid belemmeren.




• Moet een kind zindelijk zijn om naar school te mogen gaan?




• Eerst en vooral is het belangrijk om te weten dat een school geen oppasdienst is. Niet alle scholen “eisen” dat het kind zindelijk is vooraleer het voor de eerste keer naar school gaat, maar wees daar eerlijk over tegen de leerkracht en heb begrip voor een school die vraagt dat het kind eerst zindelijk wordt alvorens het naar klas gaat.




• Wat kan ik doen voor de eerste schooldag gemakkelijk te laten verlopen?




• Probeer zeker de eeste schooldag mee te gaan met het kind naar school. Voor een klein kind is dit een enorme verandering: allemaal nieuwe gezichten van klasgenootjes, van de juf, van andere mama’s, van de poetsvrouw… Ook een geheel andere omgeving… Het is dus absoluut normaal dat het kind bij de eerste schooldag huilt, maar blijf daarom geen half uur bij je kindje plakken. Het beste is dat je op voorhand je kind al vertelt over ‘naar school gaan’, samen ontbijt, samen naar school stapt, samen de klas eens bekijkt en de juf leert kennen en daarna het kind aan de juf af te geven. Juffen zijn prima op de hoogte hoe ze het kindje moeten verstrooiien zodanig dat het niet de ganse dag huilt voor z’n mama. Neem gewoon afscheid van je kindje en ga weg. Op die manier zal het zowel voor je kind als voor jou zelf gemakkelijker verlopen. Ga niet weg als het kind z’n rug naar je toegedraait heeft want dat kan zorgen voor schrik: “ik draai me nooit meer om van mama anders is ze weg”.




• Wat met de tv?




• Een tv is geen goedkope en efficiënte babysit. Bij kinderen tussen 2 & 4 jaar gaat de volwassene kiezen waar het kind naar kijkt, en kijkt het kind best niet langer dan een uur per dag tv. Tv is misschien wel leuk maar kan ook voor schrik zorgen. Onthoud ook dat het kind anemistisch is: Superman kan misschien wel van het dak af springen om te vliegen maar een kind kan dat niet. Bespreek dat met het kind.




• Mijn kind wil niets eten




• De gulden regel is variatie, maar helaas zijn kinderen vaak heel selectief in wat ze willen eten en wat niet. Daarom kunnen we extra zorg dragen voor variatie: regelmatig verschillende groenten, op verschillende wijzen klaargemaakt (gestoomd, rauw,…), op verschillende wijzen aangebracht (erwtjespuree, in een lachend gezichtje gemaakt,…), in een verschillend decor (een wit bord, vork en lepel en glas kunnen nogal saai overkomen. Gekleurde bordjes zijn zoveel meer fun!) En als mama dan nog eens beloont in plaats van zeurt en het kind dan ook op tijd zegt dat we gaan eten van zodra papa thuis komt… dan is het helemaal ok.




• Fopspeen-stop




• Rond een jaar of drie is het tijd om de fopspenen voorgoed op te bergen. Geef de fopspeen dan ook niet meer ’s nachts. Beer kan even goed voor troost zorgen. Fopspenen kunnen voor scheefgroei zorgen van de tandjes en ook de taalontwikkeling in de weg staan.




• Driftbuien




• Rond 18 maanden kunnen kinderen hun eerste driftbui krijgen, we noemen die periode ook wel eens de peuterpuberteit. Hij heeft ook veel mee van de tienerpuberteit: het kind wil zelfstandig worden. Helaas heeft hij om echt zelfstandig te zijn natuurlijk nog veel te veel hulp nodig van volwassenen. En dat kan voor wrevel zorgen. Zijn communicatiebeperking (nog maar korte zinnen kunnen maken, nog niet zoveel woordjes kennen,…) kan voor zelfontgoocheling zorgen… Het beste is om een driftbui te negeren. Straffen, toegeven en onderhandelen zijn geen optie’s. Straffen zorgt ervoor dat het kind nog kwader wordt, toegeven zorgt voor een verwend kind (kleutertirannen), en voor onderhandelingen heeft het kind geen oog als hij middenin een furie zit. Achteraf kan je wel een gesprek voeren met het kind waarin je duidelijk maakt dat je niet opgezet bent met dergelijk gedrag. Een handige truck is ook om ja/neen zinnen te vermijden.




• Last van de eerste tandjes




• Rond 5 à 9 maand ontwikkelt het kind de eerste tandjes. En dat kan voor nogal wat pijn zorgen. Daarom zijn sabbelringen een goed idee. Er bestaan sabbelringen in verschillende variatie’s. Diegenen die je in de frigo kan leggen en daarna aan het kind kan geven zijn prima want de koude kan het pijngevoel verminderen. Je hoeft natuurlijk ook niet van het eerste moment beginnen poetsen aan de tandjes, het is beter om de eerste momenten gewoon eens met een doekje over het tandvlees en de tandjes te wrijven.




• Het baby badje geven




• Een badje geven is een zeer intiem moment tussen jou en de baby. Er zijn een paar dingen waar u dus ook best aan denkt vooraleer u er aan begint. Eerst en vooral zorgt u ervoor dat het water een temperatuur heeft van ongeveer 37°C: dat is aangenaam en houdt geen risico’s in. U kunt dit testen aan de hand van een badthermometer en aan de hand van de elleboogtest (stop de punt van uw elleboog in het water. Voel dit voor u warm aan, dan is die themperatuur te hoog voorde baby). Ook de omgevingstemperatuur is best wat hoger want ander is het verschil tussen badwater en omgeving te groot met het gevolg dat de baby gemakkelijker koud krijgt (en huilt). Gebruik geen badschuimen, zepen en shampoo’s voor volwassenen: gebruik aangepaste producten want baby’s huid kan nog niet tegen de producten die volwassenen gebruiken. Hou de materialen die u tijdens en na het badderen nodig hebt dichtbij: leg ze niet achter u want dan kan u er misschien niet bij en glijd baby uit in bad (een baby slikt water in als hij onderwater gaat, hij heeft dus de omgekeerde reflex van een volwassene). Was het kind zacht met een washandje en een beetje zeep. Spoel hem daarna af en droog hem in een handdoek. Ga niet geweldig te werk en spreek met het kind terwijl je hem het badje geeft. Ten allen tijde dien je het kind goed te ondersteunen, zelfs al maak je gebruik van badsteuntjes! 

De ontwikkeling van het kind

Leren zelfstandig rechtop zitten, leren kruipen, leren stappen, leren lopen, leren fietsen,... Het hoort allemaal bij de ontwikkeling van de motoriek. Maar er is zoveel meer waarin een kind moet ontwikkelen. Voor alle gemak goot ik dit geheel in een schema:

• de fysieke ontwikkeling
  
  
  
  • de fijne motoriek
    
    
    
    • psychomotoriek
    
    
    • sensomotoriek
    
    
    
    
  
  
  • de grove motoriek
    
    
    
    • psychomotoriek
    
    
    • sensomotoriek
    
    
    
    
  
  
  • lichaamsontwikkeling
    
    
    
    • lichaamsbouw
    
    
    • lichaamsrijpheid
    
    
    
    
  
  
  
  


• psychische ontwikkeling
  
  
  
  • cognetieve ontwikkeling
    
    
    
    • denken
    
    
    • taal
    
    
    • geheugen
    
    
    • waarnemen
    
    
    
    
  
  
  •   emotionele ontwikkeling
  
  
  • wilsontwikkeling
  
  
  
  


• sociale ontwikkeling
  
  
  
  • kind en zichzelf
  
  
  • kind en volwassene
  
  
  • kind en andere kinderen
  
  
  
  

Zoals u ziet, dat is lang niet mis. Het is begrijpelijk dat een kind daar voldoende tijd voor nodig heeft. Gelukkig heeft de kind van nature uit een sterke wil om dingen bij te leren. Hij is ongelofelijk nieuwsgierig naar alles wat hij ziet, hoort, ruikt, voelt, smaakt... Daarnaast zijn de verzorgers van het kind ook van cruciaal belang: een moeder die haar kleine prinses overal voor beschermt ("niet aankomen, opgepast, kijk uit, mag niet...") geeft het kind niet voldoende bewegingsvrijheid om z'n wereld te ontdekken. Er moet zowiezo bewegingsvrijheid zijn om te leren: zolang het maar veilig blijft natuurlijk.

Om het bovenstaande schema gemakkelijk te begrijpen zal ik enkele voorbeelden geven:

Onder fijne motoriek verstaan we o.a een balpen vasthouden, veters strikken, knoop dichtdoen, dopje open draaien, puzzelen, kralen rijgen... Onder grove motoriek verstaan we fietsen, lopen, kruipen,... Onder psychotherapie verstaan we vb: ik wil puzzelen, ik ga puzzelen of ik wil lezen, dus ik ga lezen...Onder sensomotoriek verstaan we vb: ik hoor mama en ik ga naar mama. Onder lichaamsrijpheid verstaan we vb de eerste menstruatie, de eerste borstvorming, diepere stem...

Hartelijk welkom op KidsFun!

Voor pret met kinderen en voor kinderen!

Eerder maakte ik al een interessante website over gezondheid en lifestyle, nl Gezondheidshoekje.com. Die informatie heb ik o.a te danken aan mijn opleiding tot verzorgende.

Ik weet door ervaring dat er wel wat informatie te kort is over en voor kinderen. Al zijn er 101 websites over baby's en kinderen... Toch is en blijft het soms nog een zoektocht naar dat ene antwoord op uw vragen!

Wat doe ik als mijn peuter een driftbui heeft? Wanneer kan ik het eerste tandje verwachten? Welke inspuitingen heeft mijn kindje nodig? Heb ik recht op ouderschapsverlof bij adoptie? Welke spelletjes vind een baby van 3 maand leuk? Is een babybouncer interessant? Welke soorten oppas bestaan er? En nog zoveel meer!

Maak het u gemakkelijk... en... veel leesplezier!

Tineke